Etyka publikacyjna i rzetelność naukowa

Dyskursy Młodych Andragogów / Adult Education Discourses stosują zasady etyki publikacyjnej zgodne z wytycznymi Committee on Publication Ethics - COPE. Zasady te dotyczą wszystkich uczestników procesu publikacyjnego: autorów, redaktorów, recenzentów i wydawcy.

Redakcja traktuje rzetelność naukową, uczciwość autorską, poszanowanie praw autorskich, transparentność procesu publikacyjnego oraz odpowiedzialność za publikowane treści jako podstawowe zasady funkcjonowania czasopisma.

Obowiązki autorów

Autorzy zgłaszający tekst do czasopisma zobowiązani są do składania wyłącznie prac oryginalnych, wcześniej niepublikowanych i niezłożonych równocześnie do publikacji w innym czasopiśmie lub wydawnictwie.

Autorzy są zobowiązani do prawidłowego oznaczania autorstwa, rzetelnego korzystania ze źródeł, ujawniania ewentualnych konfliktów interesów, wskazywania źródeł finansowania badań, jeżeli dotyczy, oraz poszanowania praw autorskich innych osób.

Obowiązki redakcji

Redakcja odpowiada za przejrzystość procesu redakcyjnego i recenzyjnego, bezstronną ocenę zgłoszonych tekstów, dobór niezależnych recenzentów oraz reagowanie na przypadki podejrzenia naruszenia zasad etyki publikacyjnej.

Redakcja podejmuje działania zapobiegające nierzetelności naukowej, w tym plagiatowi, autoplagiatowi, zduplikowanej publikacji, ghostwriting, guest authorship, fałszowaniu danych, nieuprawnionemu wykorzystaniu cudzych wyników badań oraz naruszeniom praw autorskich.

Obowiązki recenzentów

Recenzenci zobowiązani są do przygotowania rzetelnej, poufnej, niezależnej i merytorycznej oceny tekstu. Recenzenci powinni ujawnić redakcji ewentualny konflikt interesów oraz nie mogą wykorzystywać treści recenzowanego manuskryptu przed jego publikacją.

Polityka antyplagiatowa

Czasopismo przyjmuje do publikacji wyłącznie teksty oryginalne, nienaruszające praw autorskich osób trzecich. Autor, zgłaszając artykuł do czasopisma, potwierdza, że tekst jest jego oryginalnym utworem, nie był wcześniej publikowany i nie został równocześnie zgłoszony do innego czasopisma lub wydawnictwa.

Redakcja może podjąć działania służące weryfikacji oryginalności tekstu, w tym analizę podobieństwa treści, sprawdzenie poprawności cytowania, ocenę ryzyka plagiatu, autoplagiatu, zduplikowanej publikacji lub nieuprawnionego wykorzystania cudzych wyników badań.

W przypadku stwierdzenia naruszenia zasad oryginalności tekstu redakcja może odmówić skierowania artykułu do recenzji, przerwać procedurę wydawniczą, odrzucić tekst albo - w przypadku tekstu już opublikowanego - opublikować sprostowanie, komunikat redakcyjny lub wycofać artykuł.

Procedura w przypadku podejrzenia naruszenia praw autorskich lub zasad etyki publikacyjnej

Zgłoszenie podejrzenia naruszenia praw autorskich, plagiatu, autoplagiatu, zduplikowanej publikacji, nieuprawnionego wykorzystania cudzych wyników badań, ghostwriting, guest authorship, fałszowania danych lub innego naruszenia zasad etyki publikacyjnej może zostać przekazane redakcji przez autora, recenzenta, czytelnika, członka Rady Naukowej, wydawcę lub inną osobę zainteresowaną.

Po otrzymaniu zgłoszenia redakcja podejmuje postępowanie wyjaśniające zgodne z zasadami COPE. W szczególności redakcja:

  • przyjmuje zgłoszenie i potwierdza jego otrzymanie;
  • gromadzi dokumentację oraz dostępny materiał dowodowy;
  • analizuje charakter i skalę zgłoszonego naruszenia;
  • w razie potrzeby kontaktuje się z autorem korespondencyjnym lub wszystkimi autorami, prosząc o wyjaśnienia;
  • może wstrzymać procedowanie tekstu do czasu wyjaśnienia sprawy;
  • ocenia uzyskane wyjaśnienia i podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu;
  • w przypadku potwierdzenia naruszenia może odrzucić tekst, przerwać procedurę wydawniczą, opublikować sprostowanie, komunikat redakcyjny, wycofać artykuł albo poinformować właściwą instytucję autora;
  • informuje zgłaszającego, w zakresie możliwym i zgodnym z zasadą poufności, o podjętych działaniach.

Jeżeli podejrzenie naruszenia zostanie potwierdzone przed publikacją, redakcja może odrzucić tekst lub zakończyć procedurę wydawniczą. Jeżeli naruszenie zostanie stwierdzone po publikacji, redakcja może opublikować korektę, sprostowanie, informację redakcyjną, wycofać artykuł lub podjąć inne działania zgodne z zasadami etyki publikacyjnej i dobrymi praktykami wydawniczymi.

Redakcja rozpatruje zgłoszenia z zachowaniem poufności, bezstronności i poszanowania praw wszystkich stron postępowania.

Stosowanie narzędzi sztucznej inteligencji

Przyjęte podejście zakłada, że narzędzia AI, w tym modele językowe i systemy generatywne, nie mogą być wskazywane jako autorzy ani współautorzy artykułu. Autorstwo przysługuje wyłącznie osobom, które ponoszą pełną odpowiedzialność za treść, oryginalność, poprawność merytoryczną, dane, cytowania, wnioski oraz zgodność tekstu z zasadami etyki publikacyjnej.

Dopuszczalne jest pomocnicze wykorzystanie narzędzi AI, np. do korekty językowej, poprawy czytelności, tłumaczenia, porządkowania tekstu, formatowania lub technicznego wsparcia przygotowania manuskryptu, pod warunkiem zachowania pełnej kontroli autorskiej nad treścią. Użycie AI nie może zastępować samodzielnego wkładu intelektualnego autora, prowadzenia analizy, interpretacji wyników, formułowania wniosków, tworzenia przeglądu literatury ani generowania danych badawczych lub bibliografii bez ich pełnej weryfikacji.

Autorzy są zobowiązani do ujawnienia wykorzystania narzędzi AI w osobnym oświadczeniu dołączonym do artykułu lub zamieszczonym przed bibliografią. Oświadczenie powinno zawierać nazwę narzędzia, wersję lub dostawcę, cel użycia, zakres użycia oraz informację, że autorzy zweryfikowali i zredagowali wszystkie treści powstałe przy wsparciu AI oraz ponoszą za nie pełną odpowiedzialność. Rutynowe korzystanie z narzędzi sprawdzających pisownię i interpunkcję, które nie generują treści merytorycznej, nie wymaga odrębnego oświadczenia.

W procesie recenzyjnym i redakcyjnym należy zachować zasadę poufności. Recenzenci i redaktorzy nie powinni wprowadzać nieopublikowanych manuskryptów, danych autorów, recenzji ani korespondencji redakcyjnej do publicznych narzędzi AI, jeżeli mogłoby to naruszać poufność, prawa autorskie lub ochronę danych. Narzędzia AI mogą być wykorzystywane jedynie pomocniczo i nie mogą zastępować decyzji redakcyjnych, recenzji eksperckiej ani odpowiedzialności redaktora/recenzenta.

Konflikt interesów

Autorzy, recenzenci i członkowie redakcji zobowiązani są do ujawniania okoliczności, które mogą zostać uznane za konflikt interesów. Dotyczy to w szczególności powiązań osobistych, zawodowych, instytucjonalnych, finansowych lub innych relacji mogących wpływać na bezstronność oceny tekstu lub procesu wydawniczego.

Autorstwo, ghostwriting i guest authorship

Autorami artykułu mogą być wyłącznie osoby, które wniosły istotny wkład w powstanie tekstu i ponoszą odpowiedzialność za jego treść. Redakcja przeciwdziała praktykom ghostwriting, guest authorship i gift authorship.

W przypadku wątpliwości dotyczących autorstwa redakcja może zwrócić się do autorów o wyjaśnienia, oświadczenie o wkładzie poszczególnych osób w powstanie artykułu lub zgodę wszystkich autorów na ewentualne zmiany w liście autorów.

Redakcja korzysta z zaleceń i diagramów postępowania Committee on Publication Ethics  COPE, w szczególności dotyczących podejrzenia plagiatu, zduplikowanej publikacji, naruszeń autorstwa, konfliktu interesów oraz innych problemów etycznych w zgłoszonych i opublikowanych tekstach.

Załącznik: Diagramy postępowania COPE [plik PDF]

Ostatnia aktualizacja: [lipiec 2026]